آثاری تازه از قرون اولیه اسلامی در تپه اشرف اصفهان به‌دست آمد

رویه نخست

یادگارهای فرهنگی و طبیعی

یادمان

دوشنبه ۱۸ مرداد ۱۳۸۹ ساعت ۰۸:۰۴

برگرفته از تارنگار ایران‌نامه

معصومه شهباز

در ادامه کاوش‌های باستان‌شناسی در تپه اشرف اصفهان، آثار معماری از قرون اولیه اسلامی کشف شده که نشان می‌دهد قلعه دوران ساسانی در قرون اولیه اسلامی با تغییراتی مورد استفاده مجدد قرار گرفته است. دکتر علی‌رضا جعفری‌زند، سرپرست هیات باستان‌شناسی تپه اشرف اصفهان با بیان این خبر درباره یافته‌های جدید باستان‌شناسی در تپه اشرف گفت: «در ادامه کاوش‌ها به این نتایج رسیدیم که در دوره آل‌بویه در حدود قرن چهارم هجری در قلعه دوره ساسانی بازسازی‌هایی به صورت بسیار دقیق انجام شده است و برای مدتی از این قلعه استفاده شده است. سفال‌هایی که در اینجا به دست آمده و شیوه ساخت بازسازی‌ها، آجرهای به دست آمده دوره آل‌بویه در اینجا که مشابه آجرهای پل شهرستان و مسجد جامع اصفهان از آن دوره است و مغایرت این بخش‌های بازسازی شده با قسمت‌های مربوط به دوره ساسانی این موضوع را ثابت می‌کند که این قسمت‌ها در دوره آل‌بویه به بخش‌های دوره ساسانی افزوده شده است.

وی درباره نوع استفاده از قلعه ساسانی در دوره آل بویه گفت: « اظهار نظر در مورد کاربری این قلعه در دوره آل‌بویه هنوز زود است ولی دست آوردهای ما بسیار قابل توجه است و با استناد به آثار به دست آمده به خوبی می توان سیر تکامل معماری ایرانی را در اینجا مشاهده کرد.»

سرپرست گروه کاوش تپه اشرف، درباره سفال‌های که اخیرا در کاوش‌های تپه اشرف به دست آمده گفت: «در کاوش‌های اخیر چند قطعه سفال لعاب‌دار دوره ساسانی که برخی از آن‌ها دارای نقش‌های قالبی هستند و همچنین تعدادی سفال دوره اولیه اسلامی یافت شده است.»

جعفری‌زند درباره ویژگی‌های سفال‌های به دست آمده گفت: «سفال‌هایی که ما در لایه‌های تاریخی تپه اشرف به دست آوردیم هیچ کدام جدیدتر از قرن چهارم هجری نیست و این نشان می‌دهد که تا روی کار آمدن صفویه و حمله اشرف افغان که کاخی را روی این تپه ایجاد کرد، هیچ فعالیتی در اینجا انجام نگرفته است یعنی دست کم یک وقفه‌ای در حدود 600 سال در این تپه اتفاق افتاده و سپس مدفون شده و امروز مورد کاوش قرار می‌گیرد.»

وی درباره اهمیت سفال‌های به دست آمده افزود: «اطلاعات زیادی از آثار تاریخی قرون اولیه اسلامی در اصفهان در دست نیست اما با طبقه‌بندی سفال‌های به دست آمده در این سایت که مربوط به دوره ساسانی تا قرون سوم و چهارم هجری هستند، امکان گاه‌نگاری و طبقه بندی سفال اصفهان مربوط به پیش از قرن چهارم هجری فراهم شده است که تاکنون انجام نشده بود و به عنوان یک مطالعه پایه در آینده می تواند مورد استفاده تمام باستان‌شناسانی قرار بگیرد که در مورد اصفهان کار می‌کنند.»

گفتنی است در حالی که کار کاوش در تپه تاریخی اشرف اصفهان از 28 /4/ 89 آغاز شده است و با دست آوردهای چشم گیری نیز روبه رو بوده اما متاسفانه هنوز اقدامی از سوی مسئولان برای محصور نمودن این سایت باستان‌شناسی انجام نشده است و در حالی که باستان شناسان در تپه مشغول کار هستند، حضور گروه‌های موتور سوار بر فراز تپه مزاحمت‌هایی را برای کار هیات باستان‌شناسی فراهم کرده و هنوز تخلیه زباله بر روی تپه توسط افراد ناشناس ادامه دارد.