«کلنل بیت» یکی از ماموران نظامی بریتانیا از نخستین کسانی است که در دوره قاجار و پس از بازدید از سیستان به این محوطه اشاره کرده و نخستین کسی است که در خاطراتش این محوطه را شهر سوخته نامیده شده است .

سنگ نگاره ها اولین دست نوشته‌های بشری هستند که حجم انبوهی از آن یکجا در تیمره خمین در استان مرکزی وجود دارد و صحنه ای حیرت انگیز از تلاش انسانهای اولیه برای سخن گفتن پیش چشم می گذارد 40 هزار سنگ نگاره در یک مکان.

برای نخستین بار کارشناسان در بررسی و مطالعات نقش برجسته‌های تخت جمشید توانستند بیش از 13 حیوان را که در دوره هخامنشی در منطقه مرودشت زندگی می‌کرده یا به عنوان هدیه به این منطقه آورده شده، شناسایی کنند.

پس از این که کسرا (خسرو دوم ) برای 14 سال حکمرانی کرد، بیزانسی‎ها موریس امپراتور خود را برکنار کرده و کشتند و مردی به نام فروکاس رابه جای او به تخت سلطنت نشاندند. همه‎ جانشینانش را نیز از میان بردند و تنها پسرش، به نزد خسرو پناهنده شد.

آخرین تحقیقات گروه باستان شناسی در گورستان پیش از تاریخ «اسپی‌دژ» در سیستان و بلوچستان نشان داد که این محوطه‌ی باستانی، «اسپی‌دژ» حلقه رابط میان تمدن باستانی «‌‌‌‌جیرفت» و «شهر سوخته» است.

در پناه کوه زاگرس و حاشیه شمالی شوش تپه‎های میان رودخانه دز و کارون از یک تپه بزرگ و نسبتا مرتفع و چند تپه کوچک تشکیل شده‏اند. این تپه‎ها روزگاری پوشیده از کوزه شکسته‎های فراوانی بود که پس از نخستین مطالعه و بررسی روشن شد که عهد پیش از خط باقی مانده‎اند.