برگرفته از هنر نیوز

گزارش هنرنیوز از نخستین روز همایش بزرگداشت مرحوم دکتر عزت‌الله نگهبان؛
ایجادشدن فاصله بین دکتر نگهبان و نسل‌های فعلی باستان‌شناسی
 
 
یک باستانشناس گفت :دکتر نگهبان مسلما نقطه‌ شروع باستان‌شناسی نبوده، ولی نقطه‌ اوجی بوده که برای ما بسیار ارزشمند است.

به گزارش هنرنیوز ، نخستین روز همایش عصر دیروز (دوشنبه، پنجم اردیبهشت‌ماه) باهمکاری انجمن علمی باستان‌شناسی دانشگاه تهران برگزار شد.
حسن فاضلی نشلی ـ باستان‌شناس ـ در این مراسم گفت : چنین جمعی با حضور باستان‌شناسان و دانشجویان رشته‌ باستان‌شناسی پس از مدت‌ها شکل گرفته است. بسیار افتخار داریم که امروز در خدمت نخستین شاگردان محروم نگهبان هستیم. امیدوارم دهه‌ 90، دهه پرباری برای باستان‌شناسی کشور باشد، بویژه برای نسل جوانی که این همایش را برگزار کرده است. چنین اقدامی نشان می‌دهد که در آینده نیز شاهد برگزاری چنین جلسات و همایش‌هایی می‌توانیم باشیم.
مهرنوش زاده‌دباغ ـ دبیر انجمن علمی باستان‌شناسی دانشگاه تهران ـ در ادامه اظهار کرد: باستان‌شناسی مانند هر رشته‌ دیگری، یک نقطه‌ شروع دارد و نقاط اوج و فرود نیز به‌دنبال آن وجود دارد. دکتر نگهبان مسلما نقطه‌ شروع باستان‌شناسی نبوده، ولی نقطه‌ اوجی بوده که برای ما بسیار ارزشمند است.
وی افزود:به همین دلیل، فکر کردیم از آنجا که او بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین باستان‌شناس کشور بوده و باستان‌شناسی ایران در زمان او در نقطه‌ اوج بوده است، چنین مراسمی را برگزار کنیم.
دبیر انجمن علمی باستان‌شناسی دانشگاه تهران خاطرنشان کرد :به نظر می‌رسد، فاصله‌ای بین دکتر نگهبان و نسل‌های فعلی باستان‌شناسی در حال ایجاد شدن است. دوست داشتیم، چنین مراسمی را در زمان حیات او برگزار می‌کردیم. البته در زمان ریاست مهندس بهشتی بر سازمان میراث فرهنگی کشور برنامه‌ای برای بزرگداشت او برگزار شد.
پس از این سخنرانی پیام اینترنتی بهمن نگهبان ـ فرزند دکتر نگهبان ـ پخش شد. او ضمن ابراز خوشحالی از اینکه هنوز پدرش را در ایران به‌عنوان کسی که کمک بزرگی به باستان‌شناسی کشور کرده است، می‌شناسند،تا کید کرده بود : او همیشه دوست داشت، همه‌چیز درست و خوب باشد و در تمام عمرش تلاش کرد، همه‌ کارها را به خوبی پیش ببرد و البته صدمه‌های زیادی نیز در این راه دید، ولی هیچ‌گاه روحیه‌اش شکسته نشد.
وحید عسگرپور از دیگر سخنرانان این مراسم بود که مطلبی را با عنوان «نگهبان باستان‌شناسی ایران» بیا ن کرد .
وی تشریح کرد :عزت‌الله نگهبان دوران دبستان و دبیرستان خود را در پیشرفته‌ترین مدارس سازگار با سیستم آموزش مدرن دنبال کرد و در سال‌های پایانی دبیرستان دانش‌های وابسته به فرهنگ و تمدن ایران بسیار مورد علاقه و توجه او بود و به این ترتیب در سال 1328 در رشته‌ باستان‌شناسی فارغ‌التحصیل شد و با دکتر مهدی بهرامی نیز فعالیت‌های زیادی را انجام داد.
وی ادامه داد:دکتر نگهبان پس از مدتی به مؤسسه‌ شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو وارد شد و به این ترتیب، تحولاتی بنیادی را در آموزش و پژوهش باستان‌شناسی ایجاد کرد.
عسگرپور اظهار کرد: از جمله اقدامات دکتر نگهبان تأسیس مؤسسه‌دانشگاهی، نو کردن فصل‌های کتب دانشگاهی و برقراری فعالیت‌های میدانی است. او نماینده‌ نسلی بود که باستان‌شناسی را به مثابه‌ رویکردی پژوهشی و فرهنگی معرفی کرده و آن را جایگزین عتیقه‌جویی نمودند.
وی افزود: او از جمله کسانی است که در راستای عمومی کردن باستان‌شناسی گام‌های مهمی برداشت، به‌طوری که با برگزاری نمایشگاه‌ها و امکان بازدید مردم از کاوش‌ها، برای آشنا کردن آن‌ها با این حوزه تلاش می‌کرد.
عسگر پور تصریح کرد :آنچه از دکتر نگهبان می‌توان آموخت، تداوم و تقویت الگوهای حفاظتی و پژوهشی درون چارچوبی مشخص، برقراری تعاملات سازنده با مراکز پژوهشی معتبر، تلاش برای ترویج علم باستان‌شناسی در بدنه‌ جامعه با استفاده از قابلیت‌های فرهنگ عامه است.
وی ادامه داد: دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی را باید تقویت کنیم. این کاری بود که دکتر نگهبان به خوبی آن را انجام داد. امیدوارم روزی برسد که باستان‌شناسان ایران برای مردم عامه نیز مطالبی در این حوزه بنویسند.
شادی گنجی سخنران بعدی این مراسم بود.
وی با اشاره به اینکه ریشه‌های شکل‌گیری مؤسسه باستان شناسی به بازگشت دکتر نگهبان و همکاری او در دانشگاه تهران مربوط می‌شود،تاکید کرد : پس از آغاز تدریس، او احساس کرد که تعداد محدودی از دانشجویان به رشته‌ باستان‌شناسی علاقه دارند. داستان عدم توجه به باستان‌شناسی توسط دانشجویان تا جایی پیش رفت که او از ذکر نام این‌که در چه رشته‌ای و در چه دانشکده‌ای تدریس می‌کند، خودداری کرد.
گنجی دلیل این امر را عدم اعتبار باستان‌شناسی بین دانشجویان و اساتید دانست و گفت : بنابراین او به فکر ایجاد یک مؤسسه‌ باستان‌شناسی افتاد تا برای این رشته اعتباری ایجاد شود.
وی تشریح کرد: او اقدامات و رایزنی‌های بسیار زیادی را با مسؤولان مربوط در دانشگاه‌ها در حوزه‌ باستان‌شناسی انجام داد و در نهایت، پس از حدود دو سال، اساسنامه این مؤسسه به تصویب شورای دانشگاه تهران رسید.
گنجی ادامه داد : مؤسسه‌ باستان‌شناسی کشور در سال 1338 در محل دانشکده ادبیات آن زمان که اکنون باغ نگارستان در میدان بهارستان است، آغاز به کار کرد.
وی یادآور شد : ساختمان و باغی که توسط محمود افشار جهت اختصاص به این موسسه وقف شد و در اختیار این مؤسسه قرار گرفت.

بازتاب خبر بزرگداشت دکتر نگهبان

ایسنا: در مراسم بزرگداشت دکتر نگهبان مطرح شد - نگهبان قهرمان کاوش «مارلیک» بود

ایسنا: مراسم بزرگداشت دکتر نگهبان برگزار شد

خبرگزاری ایبنا: کاوش‌های نگهبان، باستان‌شناسی ایران را جهانی کرد

باشگاه خبرنگاران: عزت­الله نگهبان یک ایرانی میهن­دوست بود

خبرگزاری ایبنا: در مراسم بزرگداشت عزت‌الله نگهبان مطرح شد  - انتشار سریع یافته‌ها؛ ویژگی باستان‌شناس تپه‌های مارلیک